Taklit ve tağşiş listeleri yeniden gündemdeyken, iyi zeytinyağını nasıl seçmeliyiz?

Tarım ve Orman Bakanlığı’nın taklit ve tağşiş listelerini açıklamasıyla birlikte zeytinyağı bir kez daha gündemde.

Ve tüketicinin aklındaki soru yeniden ortaya çıkıyor:

Hangi zeytinyağı daha iyi?

Aslında iyi bir zeytinyağını anlamak için yalnızca fiyatına, rengine veya şişenin üzerindeki tek bir ifadeye bakmak yeterli değil.

Natürel sızma, erken hasat, soğuk sıkım, yüksek polifenol…

Bunların her biri önemli bilgiler. Ancak gerçek kaliteyi anlamak için zeytinyağının üretim sürecine, analiz sonuçlarına ve duyusal özelliklerine birlikte bakmak gerekir.

Peki nelere dikkat etmeliyiz?

1. Natürel sızma mı?

Öncelikle ürünün kategorisine bakın.

Natürel sızma zeytinyağı, mekanik veya fiziksel yöntemlerle elde edilen ve belirli kimyasal ve duyusal kriterleri karşılayan en yüksek kategoridir.

Ancak her natürel sızma zeytinyağı aynı değildir.

Zeytin çeşidi, coğrafya, hasat zamanı, işleme koşulları ve depolama, yağın karakterini ve kalitesini etkiler.

2. Hasat tarihi belli mi?

Zeytinyağı satın alırken mümkünse hasat yılı belli olan ürünleri tercih edin.

Çünkü zeytinyağı zaman içerisinde değişime uğrar. Hasattan sonra geçen süre ve saklama koşulları, yağın özelliklerini etkileyebilir.

Bu nedenle üreticinin hasat ve üretim süreci hakkında bilgi vermesi önemlidir.

3. Erken hasat ne demektir?

Erken hasatta zeytinler henüz tam olgunlaşmadan toplanır.

Bu yağlarda genellikle daha belirgin yeşil meyvemsi aromalar, acılık ve yakıcılık görülebilir.

Ancak:

“Erken hasat” tek başına kalite garantisi değildir.

Zeytinin nasıl hasat edildiği, ne kadar sürede işlendiği ve sonrasında nasıl saklandığı da önemlidir.

4. Soğuk sıkım yeterli mi?

“Soğuk sıkım” üretim koşullarından biri hakkında bilgi verir.

Ancak yalnızca şişenin üzerinde “soğuk sıkım” yazması, yağın bütün kalite özelliklerini anlatmaz.

İyi zeytinyağında zeytinden şişeye kadar bütün süreç önemlidir.

5. Analiz sonuçları ne söylüyor?

İyi bir zeytinyağını değerlendirmenin en önemli yollarından biri laboratuvar analizleridir.

Terra Arteka Erken Hasat Serimiz, ilk sıkımdan hemen sonra analiz edildiğinde:

584,21 mg/kg polifenol

değerine sahipti.

Ancak bizim için önemli olan yalnızca ilk sıkım sonrasındaki değer değildi. Aynı serinin zaman içerisindeki değişimini de görmek istedik.

Bu nedenle Terra Arteka Erken Hasat Serimizi hasattan 10 ay sonra yeniden analiz ettirdik.

İlk sıkım sonrası

584,21 mg/kg

Hasattan 10 ay sonra

480 mg/kg

Yani aynı Terra Arteka Erken Hasat Serisinde, 10 ay sonra da 480 mg/kg gibi yüksek bir polifenol değeri ölçüldü.

Bu önemli bir sonuç.

Çünkü zeytinyağının kalitesini değerlendirirken yalnızca ilk analiz sonucuna değil, zaman içerisinde özelliklerini ne ölçüde koruduğuna da bakmak gerekir. Bu ikinci değerlendirme depolama ve saklama koşulları hakkında önemli bilgiler vermektedir.

Zeytinyağında zaman içerisinde bazı bileşenlerde değişim olması doğaldır. Önemli olan ürünün uygun koşullarda muhafaza edilmesi ve kalitesinin takip edilmesidir.

Biz Terra Arteka’da kaliteyi yalnızca üretildiği gün değil, zaman içerisindeki yolculuğunda da takip etmeyi önemsiyoruz.

6. Yüksek polifenol ne anlama gelir?

Polifenoller, zeytinyağının hem bileşiminde hem de duyusal karakterinde önemli rol oynar.

Polifenoller, antioksidan özellikleri sayesinde hücreleri oksidatif stresten korumaya ve zeytinyağının kendine özgü acılık ve yakıcılık karakterinin oluşmasına katkı sağlayan doğal bileşiklerdir. Fenolik bileşenleri yüksek yağlarda acı tat ve boğazda yakıcılık daha belirgin olabilir.

Bu nedenle acılık ve yakıcılık her zaman kusur değildir.

Doğru bir zeytinyağı tadımında bunlar, yağın karakterinin bir parçası olarak değerlendirilir.

7. Rengine bakarak karar vermeyin

Zeytinyağının yeşil olması onun daha kaliteli olduğu anlamına gelmez.

Renk; zeytin çeşidi, olgunluk ve pigmentler gibi birçok faktörden etkilenir.

Bu nedenle profesyonel tadımlarda zeytinyağının rengi değerlendirmeyi etkilemesin diye özel renkli bardaklar kullanılır.

İyi zeytinyağı rengiyle değil, kokusu ve tadıyla değerlendirilir.

8. Ambalaj ve saklama da önemli

Zeytinyağının kalitesi şişeye girdikten sonra da korunmalıdır.

Işık, oksijen ve yüksek sıcaklık yağın kalitesini olumsuz etkileyebilir.

Bu nedenle uygun ambalaj ve doğru saklama koşulları önemlidir.

Evde de zeytinyağınızı güneş ışığından ve ısı kaynaklarından uzak, serin bir yerde ve kapağı kapalı şekilde saklamaya özen gösterin.

Peki fiyat?

Zeytinyağında fiyat önemli olabilir ama tek başına kalite göstergesi değildir.

Üretim maliyetini; hasat, işçilik, üretim, ambalaj, depolama ve lojistik gibi birçok unsur belirler.

Bu nedenle, ucuz olan her zaman kötü değildir. Pahalı olan da her zaman daha iyi değildir.

Önemli olan, satın aldığınız ürünün özelliklerini ve kalitesini hangi bilgilerle doğrulayabildiğinizdir.

İyi zeytinyağı seçerken 5 soru

Bir zeytinyağı alırken kendinize şunları sorun:

✓ Natürel sızma mı?
✓ Hasat yılı belli mi?
✓ Üretim bölgesi ve zeytin çeşidi biliniyor mu?
✓ Analiz sonuçları paylaşılmış mı?
✓ Ürün nasıl üretilmiş ve nasıl saklanmış?

Ve belki de en önemlisi:

Bir zeytinyağını yalnızca etiketteki birkaç kelimeye bakarak değerlendirmeyin.

Çünkü iyi zeytinyağı;

zeytinle başlar,
üretim süreci ile şekillenir,
analizlerle desteklenir,
duyularla kendini gösterir.

Terra Arteka’da bizim yaklaşımımız

Biz Terra Arteka’da zeytinyağını yalnızca bir ürün olarak görmüyoruz.

Arkasında toprak, iklim, zeytin çeşidi, hasat, üretim teknolojisi, bilim ve emek var.

Bu nedenle ürünlerimizi anlatırken; analiz sonuçlarımızı, üretim ve saklama süreçlerimizi ve ürünlerimizin özelliklerini şeffaf bir şekilde paylaşmayı önemsiyoruz.

Çünkü bize göre:

İyi zeytinyağı anlatılmaz.

Bilgiyle, analizle ve duyularla anlaşılır.

Terra Arteka
Toprağın Sanatı, Bilimin Rehberliği